Czerniak – ryzyko przy znamionach barwnikowych

Znamiona barwnikowe występują u ludzi powszechnie. Przeciętnie u zdrowego człowieka jest około 20 tego rodzaju znamion. U niektórych ludzi liczba znamion może wynosić powyżej 100, inni posiadają zaledwie kilka znamion.

Znamiona barwnikowe a ryzyko czerniaka

– Znamion barwnikowych nie należy lekceważyć, gdyż mogą one przekształcić się w nowotwory skóry, w tym czerniaka, dlatego są przedmiotem zainteresowania lekarzy wielu specjalności. Badania dowodzą, że 60% czerniaków rozwija się w skórze niezmienionej, pozostały odsetek stanowią natomiast zmiany rozwijające ze znamion barwnikowych. Ryzyko zwiększa się u osób starszych i jest większe u mężczyzn po 30 roku życia. Z kolei większe ryzyko rozwinięcia się czerniaka ze znamienia u kobiet związane jest z wpływem hormonów, głównie estrogenów – mówi dr n. med. Marta Malek, dermatolog z Clinica Dermatologica w Gdańsku.

Z wielu badań wynika, że czerniak złośliwy stanowi 25% wszystkich nowotworów diagnozowanych w czasie ciąży. Wpływ ciąży na wzrost aktywności czerniaka nie jest jeszcze do końca poznany i w tym kierunku prowadzi się specjalistyczne testy.

– Część specjalistów jest zdania, że większym ryzykiem zachorowania na czerniaka obarczone są osoby z dużą liczbą znamion. Szacuje się, że liczba znamion powyżej 100, a także obecność znamion atypowych zwiększa ryzyko zachorowania na czerniaka 5-10-krotnie. Obecność znamion barwnikowych wrodzonych również zwiększa ryzyko rozwoju czerniaka. Pacjenci bardzo często nie są świadomi liczby posiadanych znamion, najczęściej zbyt nisko szacują ich liczbę w wywiadzie medycznym. Oznacza to, że wiele osób nie mając świadomości co do liczby znamion nie jest świadoma ryzyka związanego z ich występowaniem – zaznacza dr n. med. Igor Michajłowski, właściciel Clinica Dermatologica w Gdańsku.

Niepokojące objawy w obrębie znamienia, a czerniak

Znamiona budzą wiele wątpliwości diagnostycznych, dlatego nie należy lekceważyć niepokojących objawów występujących w ich obrębie. Pacjenci często nie wiedzą, jakie zmiany skórne powinny ich zaniepokoić, nie zawsze mają też właściwą wiedzę na temat czynników rozwoju czerniaka. Znamię, które zmieniło swój kolor, powierzchnię, owrzodziło się lub uwypukliło, a także krwawi lub/i swędzi, powinno zostać zbadane przez lekarza.

Osoby z dużą liczbą znamion oraz znamionami atypowymi powinny odbywać regularne wizyty kontrolne u dermatologa. Bardzo ważna w profilaktyce walki z czerniakiem jest regularna samokontrola.