Odmiany kliniczne liszaja płaskiego

Liszaj płaski to czerwone, sine, różowe, albo fioletowe grudki pojawiające się na skórze i błonach śluzowych. Charakteryzuje je siateczkowata i błyszcząca powierzchnia, ale odmian klinicznych liszaja płaskiego jest kilkanaście i mogą się od siebie znacznie różnić.

Wykwity liszaja płaskiego pojawiają się stopniowo, ale u niektórych pacjentów – zwłaszcza w postaci uogólnionej choroby – wysiew jest bardzo szybki i dotyka całej skóry, włącznie z dłoniami, stopami i głową. W przypadku powolnego pojawiania się wykwitów, początkowo możemy spodziewać się ich na nadgarstkach, podudziach, w okolicach stawów skokowych i narządów płciowych.

Wykwity pojawiają się w miejscach, w których skóra jest najbardziej podrażniona. Może to wynikać nawet ze zbyt obcisłej bielizny. Wygląd i charakterystyka grudek różnią się też w zależności od miejsca ich występowania. Na stopach i dłoniach są z reguły żółte i mają ciemniejsze krawędzie. Łatwo rogowacieją, ale bardzo trudno je wyleczyć. Na podudziach i stawach skokowych są to przerosłe grudki, a na tułowiu i narządach płciowych wykwity się łączą, przekształcając się w coś na kształt blaszek. Najrzadziej występujący liszaj płaski na owłosionej części głowy charakteryzuje się natomiast wyglądem podobnym do blizn zanikowych, ale wpływa też na pojawiające się „placki” całkowitego wyłysienia. Wszystkie zmiany łączy uczucie swędzenia, które niekiedy jest bardzo intensywne i trudne do opanowania.

Zmiany na błonach śluzowych to problem 50% chorych na liszaj płaski. Mogą one pojawić się w jamie ustnej, wzdłuż linii zgryzu. Przybierają postać siateczki z grudek, które są niewielkie i jasne. Mogą też zaatakować język, gdzie przybierają formę mlecznych ognisk. Niekiedy pojawiają się również na wargach. Najgorzej jest jednak, gdy liszaj płaski ma formę nadżerkową. Ma ona bowiem przebieg przewlekły i bardzo trudno ją wyleczyć. Może nawet przekształcić się w zmiany nowotworowe. Postać nadżerkowa oraz przerosła może trwać nawet kilka lat.

Co piąty chory ma też zmiany na narządach płciowych, głównie na żołędzi u mężczyzn. U kobiet liszaj płaski atakuje narządy płciowe nieco rzadziej, zazwyczaj wraz z pojawieniem się zmian w jamie ustnej.

Odmiany kliniczne liszaja płaskiego:

  1. odmiana klasyczna,
  2. odmiana przerosła brodawkująca (LP hypertrophicus, verrucosus, obtusus),
  3. odmiana mieszkowa (lichen planopilaris, follicularis s. Graham-Littla),
  4. odmiana linijna (linearis, zosteiformis),
  5. odmiana obrączkowa (LP annularis),
  6. odmiana zanikowa (LP atrophicans),
  7. odmiana wysiewna (LP exanthematosus),
  8. odmiana LP dłoni i stóp (LP palmaris et plantaris),
  9. odmiana wrzodziejąca dłoni i stóp (LP ulcerosus pedis),
  10. odmiana błon śluzowych (LP mucoses),
  11. odmiana barwnikowa (LP pigmentosus),
  12. odmiana pęcherzowa (LP bullosus),
  13. paznokciowy (LP ungium),
  14. zespoły nakładania: LP pemphigoid oraz LP i toczeń rumieniowaty.